Mobile & Tablets

Waardoor ontstaan eb en vloed?

Wandelend langs het strand zagen we de zee zich meer en meer terugtrekken: het werd eb. Vanzelfsprekend vonden we dat. Maar hoe ontstaan eb en vloed eigenlijk? En als het eb is in Nederland, is het dan vloed in Australië?

De invloed van de maan

Eb en vloed ontstaan door de maan. Die trekt aan de aarde als een magneet. Doordat de maan rond de aarde draait, trekt ze steeds op een andere plek aan de aarde.

{snippet advertentie01}

Eb en vloed in Zandvoort

Nou dacht ik al zoiets. En ik dacht: op de plek waar de maan het dichtst bij de aarde staat, trekt de maan heel hard aan het water en daar is het dus vloed. Maar zo simpel is het helaas niet, lees maar verder.

  {snippet advertentie02}

Gemeenschappelijk draaipunt

De maan trekt aan de aarde, maar de aarde trekt ook aan de maan. Deze krachten zorgen ervoor dat de maan en de aarde in een baan om elkaar bewegen. En die krachten zorgen er ook voor dat ze samen om een gemeenschappelijk punt draaien.

Aarde heeft meer zwaartekracht

Dat gemeenschappelijke draaipunt bevindt zich in de aarde. Dat komt doordat de aarde veel zwaarder is dan de maan, daardoor meer zwaartekracht heeft en daardoor het gemeenschappelijke draaipunt naar zich toetrekt. Dat gemeenschappelijke draaipunt ligt niet in het midden van de aarde. Dat moet je even onthouden, want dat is belangrijk!

In de centrifuge

Ben je al een beetje draaierig? We zijn er bijna. Omdat het gemeenschappelijke draaipunt niet in het midden van de aarde ligt, heeft het punt op de aarde dat het verst van de maan ligt ten opzichte van dat gemeenschappelijke draaipunt, de grootste snelheid. Het water op aarde wordt op die plek met de grootste kracht naar buiten geslingerd. Vergelijk het maar met een centrifuge. Die kracht wordt ook centrifugale kracht genoemd.

Verst van de maan = vloed?

Simpel gezegd komt het erop neer dat op het punt dat het verst van de maan ligt, het water het hardst naar buiten wordt geslingerd. Daar ontstaat een soort waterberg. Is het nu zo dat het op die plek dus vloed is? Nee, helaas is het nog net iets ingewikkelder.

Afstand tot de evenaar

Ten eerste zijn er nog allerlei andere factoren van invloed op het ontstaan van eb en vloed op een bepaalde plek. Om er een paar te noemen: de afstand van die plek tot de evenaar, de waterdiepte, de aanwezigheid en vorm van het land, en weersomstandigheden als wind en luchtdruk.

Getijdegolf

Ten tweede ontstaat door de inwerking van al die krachten een ‘getijdegolf’. Die bepaalt uiteindelijk waar het eb (laagtijd) en vloed (hoogtij) is.

Eerst in Zeeland

Hoe werkt dat in Nederland? Die getijdegolf stroomt vanuit de Atlantische Oceaan naar de Noordzee. In Nederland arriveert deze golf eerst in Zeeland. De golf stroomt dan door naar het noorden en zo ontstaat op elke plaats waar die golf langskomt een verschil tussen hoog en laag water.

Eb in Zeeland > vloed op Texel

Het is dus niet zo (wat ik dacht) dat als het in Zandvoort vloed is, het in Sydney eb is. Die getijdegolf werkt in Nederland zo dat als het om 8 uur 's ochtends in Zeeland eb is, het om diezelfde tijd bij Texel vloed is.

Meer weetjes over eb en vloed

  • Per dag is het twee keer eb en twee keer vloed.
  • Je hebt ook nog zoiets als dubbeldaags getij, enkeldaags getij, en gemengd getij, maar dat is me te ingewikkeld dus dat zoek je zelf maar uit.
  • Springtij (heel hoog water) ontstaat als de zon in het verlengde van de maan staat, en ze dus allebei in dezelfde richting aan de aarde trekken, waardoor de centrifugale kracht nog groter is.
  • Het verschil tussen eb en vloed is een wereldwijd verschijnsel, en komt dus op elke plek op aarde voor.
  • Isaac Newton was in 1687 de eerste die het verschijnsel van eb en vloed verklaarde.
  • Wil je meer weten? Bekijk dan de 36,3 miljoen pagina’s op internet over dit onderwerp.
4.2/5 rating (6 votes)