Waar komt Valentijnsdag vandaan? En wie was Sint Valentijn?

Op 14 februari is het weer Valentijnsdag. Geliefden geven elkaar extra aandacht met cadeautjes, bloemen of (anonieme) kaarten. Een commerciële bedoening die de middenstand geen windeieren legt. Maar waar komt Valentijnsdag oorspronkelijk vandaan? En wie was Sint Valentijn? Ik zocht het uit.

Heilige Valentijn

Zoals zoveel van dit soort dagen is Valentijnsdag van oorsprong afkomstig uit het geloof, en wel van Sint Valentijn. Maar of de Heilige Valentijn iets met onze Valentijnsdag te maken heeft is niet helder.

{snippet advertentie01}

Bisschop uit Terni of priester uit Rome

Over deze Sint Valentijn is bijzonder weinig bekend. Behalve dat het een bisschop uit Terni was óf een priester uit Rome. Dus zelfs dat is niet duidelijk. In ieder geval werd Sint Valentijn in de 3e eeuw ter dood gebracht.

  {snippet advertentie02}

Romeins vruchtbaarheidsfeest

In de 18e eeuw deed het verhaal de ronde dat het Valentijnsfeest op 14 februari is ingesteld ter vervanging van de oude Lupercalia, een Romeins vruchtbaarheidsfeest. Dit feest werd op 15 februari gevierd ter ere van Juno en Pan. Juno was de Romeinse beschermgodin van de vrouw en het huwelijk. Pan was de god van de natuur.

Ongehuwde mannen & vrouwen koppelen

Voor de Romeinen was dit vroeger een belangrijk feest. Op het feest werden de namen van ongehuwde jonge vrouwen in een grote kom gegooid. Ongehuwde mannen mochten dan een naam trekken. Zo werden partners aan elkaar gekoppeld. Lekker makkelijk.

Heidens feest

Toen in Europa het christendom opkwam, verbood de Kerk dit heidense feest. In het jaar 496 veranderde paus Gelasius het Lupercalia-feest van 15 februari in Sint Valentijnsdag van 14 februari.

Feest van de romantische liefde

Het Valentijnsfeest van de romantische liefde zoals we dat tegenwoordig vieren, dankt zijn ontstaan aan Geoffrey Chaucer, de schepper van enkele van de meest geprezen dichtwerken uit de wereldliteratuur. In zijn gedicht Parliament of Fowls van rond 1380 schrijft hij:

‘For this was on seynt Volantynys day
Whan euery bryd comyth there to chese his make’

Of in gewoon Nederlands:
‘Want dit was op Sint Valentijnsdag
Als elke vogel daar zijn maatje komt kiezen’

Gouden legendes over Sint Valentijn

Omdat er zo weinig bekend is over Sint Valentijn doen ‘gouden legendes’ de ronde over deze heilige martelaar. Volgens een oude en min of meer ‘officiële’ legende van de Kerk werd Sint Valentijn om zijn geloof vervolgd door de Romeinse keizer Claudius II. Valentijn probeerde Claudius te bekeren tot het christendom, waardoor hij veroordeeld werd tot de dood. Vlak voor zijn executie verrichtte hij een wonder: de blinde dochter van zijn cipier kon bij toverslag weer zien.

Romantisch de boer op

Met die legende kon je op liefdesgebied niet goed uit de voeten. Daarom werd er in moderne tijden een portret van Valentijn gefabriceerd waarmee je wat beter romantisch de boer op kon. De volgende moderne versie van de legende bevalt me eigenlijk het beste, ook al is hij nergens op gebaseerd (afkomstig van History.com).

Van jouw Valentijn

In de avond voor hij geëxecuteerd zou worden, schreef Valentijn zelf de eerste ‘Valentijnskaart’, geadresseerd aan de blinde dochter van de cipier Asterius. Hij tekende met ‘Van jouw Valentijn’. Toen de dochter deze allereerste Valentijnskaart vast had, kon ze weer zien en het briefje lezen. Romantisch hè?

Commercieel succes

De Verenigde Staten probeerde als eerste land een slaatje te slaan uit Valentijnsdag door de nadruk te verleggen van anonieme liefde naar romantische liefde. Met enorm succes. In Nederland is Valentijnsdag sinds midden jaren 90 een groot commercieel succes geworden. In 2007 deed één derde van de Nederlanders iets aan Valentijnsdag. Maar de dag is wel wat op z’n retour: in 2011 was dat gedaald tot 29 procent en in 2012 tot 24 procent.

Fijne Valentijnsdag!

Foto: © Jennuine Captures op Flickr (Creative Commons)

5.0/5 rating (2 votes)

  • Tags voor dit artikel: bijzondere dagen | feestdagen

  • Leuk als je mijn blog deelt:
    Bookmark and Share

  • Leuk als je hieronder reageert:
    blog comments powered by Disqus