Mobile & Tablets

Mindfulness-training week 4 | Stress: een sluipmoordenaar

Deze week staat stress op het programma van mijn 8-weekse mindfulness-training. Dat komt mooi uit, want met stress heb ik zeer ruime ervaring. Ik ben zeg maar een SSK, een Super Stress Kip. Maar wat is stress eigenlijk? Zit er ook nog iets positiefs aan stress? Wat doet het met je lijf? En vooral: hoe kun je er beter mee omgaan? Week 4 van de training.

Stress is waardevol

Stress, zo leren we van onze mindfulness-trainer, is iets wat alle dieren kennen. En het is een uiterst waardevol verschijnsel: dankzij stress kunnen dieren namelijk overleven. Word je aangevallen, dan kun je dankzij stress – de hormonen adrenaline en cortisol gieren door je lijf – razendsnel vluchten of effectiever vechten voor je leven. Een zebra die door een tijger op de hielen wordt gezeten, schakelt dankzij stress makkelijker een tandje bij. Zou hij dat niet kunnen, dan is het voor hem einde oefening.

{snippet advertentie01}

Stresshormonen op herhaling

Wij mensen hebben die voordelen van stress ook. Maar bij ons komt er nog iets extra’s bij: wij kunnen denken. Heel erg handig. Maar het heeft één groot nadeel: dankzij het denken kunnen we een stressvolle situatie keer op keer in ons hoofd herhalen. En het rottige is: ook de stresshormonen komen telkens op herhaling.

Uit mijn dagboek
"Oei, wat ben ik ontzettend stijf ‘s ochtends. Die yoga-oefeningen zijn opeens zo slap niet meer. Wel prettig om die hele rustige bewegingen te doen, ondanks een zeurend pijntje in m’n rug. Na afloop voelt m’n lijf ruimer, rustiger. Meer zin in de dag."

Akelig filmpje in je hoofd

Kan een zebra lekker gedachteloos uitpuffen nadat hij de tijger heeft afgeschud, wij herhalen tientallen keren dat vervelende gesprek met die collega in onze verbeelding. Als een akelig filmpje in ons hoofd dat steeds grotere proporties aanneemt. Doen we dat bij veel stressvolle situaties, dan ontstaat gemakkelijk chronische stress.

Stress-goeroe Robert Sapolsky

En dan, zo horen we van onze trainer, ben je goed in de aap gelogeerd. Allerlei vervelende effecten treden op. Van hart- en vaatziekten tot diabetes. Van slaapproblemen tot slechtere prestaties op het werk. We hebben deze week een interessant maar confronterend filmpje bekeken van stress-goeroe Robert Sapolsky, hoogleraar Neurologie aan de Stanford University. ‘Stress, portrait of a killer’. Het gaat over de oorzaken en gevolgen van stress. Je kunt het onderaan deze pagina bekijken.

Natuurlijke vrienden & leermeesters

Vandaag, op bijeenkomst 4, zitten we weer in onze vertrouwde kring van rustzoekers. En we delen onze ervaringen. We herkennen natuurlijk veel van elkaar. Niet alleen de stress van het dagelijks leven waarmee we worstelen. Maar ook de worsteling met de verschillende oefeningen die we thuis moeten doen. We vinden ze namelijk niet allemaal even leuk. “Sommige meditaties worden je natuurlijke vrienden”, stelt onze trainer dan, “en sommige zijn je leermeesters.” Dus toch maar doen, die yoga voor mietjes...

Vriendelijk & vasthoudend

Als er één ding is dat onze trainer goed kan, is het doorvragen. Dus als ik zeg dat ik niets ervaar bij de ademmeditatie, dan wil hij meer weten over dat niets. En vraagt hij door, net zo vriendelijk als vasthoudend. En zo kom ik erachter dat waar eerst ‘niets’ was, nu toch een hele wereld verschijnt. Een wereld van oppervlakkige adem, druk op m’n borst, irritatie dat m’n adem niet natuurlijk gaat, onrust, verlangen dat de oefening stopt, gedachten dat het allemaal geen zin heeft en ga zo maar door....

Wat ik heb geleerd
‘Stoppen met doen’ staat centraal in mindfulness. Maar met dat stoppen worstel ik enorm. De maalstroom van het leven gaat met me op de loop. Ik heb ontdekt: stoppen met doen is gewoon een kwestie van doen. Dus tel ik een paar keer per dag: 1, 2, 3 STOP! En dan stop ik ook, al is het maar voor 3 bewuste ademteugen. Lukt aardig. Soms.

De kunst van het stoppen

Centraal thema in les 4 is het loskomen van de automatische piloot. Want die houdt ons vaak gevangen in een stressvolle leefwijze. Maar om die automatische piloot uit te schakelen, moet je iets doen, namelijk: stoppen met doen. “En stoppen”, zo zegt onze trainer, “is het moeilijkste aspect van mindfulness.” Het is een kunst die je alleen onder de knie krijgt door heel veel oefenen. Hoe word je stopkunstenaar?

Kwaaie e-mails

Stoppen betekent bijvoorbeeld dat je middenin stress even een minuut op je adem let. Maar ook: dat je die vervelende mail van je collega niet direct beantwoordt, maar even de tijd neemt om die te laten bezinken. Onze trainer: “Dan ontstaat ruimte en creativiteit. En dan openbaart zich vaak een waaier aan mogelijkheden om met de moeilijke situatie om te gaan, in plaats van die ene automatische reactie.” Dus dan stuur je misschien niet een kwaaie mail terug, maar stap je een uurtje later naar die collega toe om even te overleggen.

Kalmte in, liefde uit

Deze week ben ik creatief geweest, vind ik zelf. Wat voor mij altijd enorm stressvol is: naar m’n werk fietsen door een overvolle stad. Ik erger me dood aan mijn medeweggebruikers en zie voortdurend asociaal gedrag. De ochtend na bijeenkomst 4 bedacht ik: laat ik eens op mijn ademhaling letten tijdens het fietsen. En als vanzelf ging ik in m’n hoofd een zelfbedachte mantra herhalen: adem vrede in, adem zachtheid uit, adem kalmte in, adem liefde uit.

Inspiratie
"Oefen met alles wat er is, wat het ook is... en weet dat opmerkzaamheid met alles op goede voet is." Frits Koster

Zweverig?

Klinkt dat zweverig? Kan zijn, maar ik kwam wonder boven wonder bijzonder kalm op m’n werk aan. En m’n dag zag er compleet anders uit. Wonderen zijn de wereld nog niet uit.

Stress op mijn pad

De komende week moeten we letten op stressvolle situaties in ons dagelijks leven. Opeens word ik nieuwsgierig naar alle stress die deze week op mijn pad komt. Nog even en ik ga me erop verheugen...

{slide=Bekijk een interessant filmpje over stress|closed}

Hieronder kun je een interessant filmpje bekijken over stress en de gevolgen ervan. Je kunt ook de volledige National Geographic-documentaire ‘Stress portrait of a killer’ bekijken (duurt 1 uur):

{/slides}

Foto: © rolvr_comp op Flickr (Creative Commons)

{snippet mindfulness}

5.0/5 rating (2 votes)